Tại Việt Nam, mạng 3G đã bắt đầu được phổ biến. Trong khi đó, mạng 4G cũng đang được thử nghiệm tại một số nước phát triển trên thế giới.

Trong phần 1 này, người viết xin cung cấp giới thiệu sơ lược về khái niệm 3G,4G, vài so sánh cơ bản với các thế hệ mạng di động trước (1G tới 2.5G), và xu hướng của 2 loại mạng này tại Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung.

Phần I: Mạng 3G - Quá khứ và hiện tại

Các thế hệ mạng trước 3G

Thế hệ mạng điện thoại di động đầu tiên có mặt trên thế giới vào những năm đầu của thập niên 80 là 1G, được đưa vào sử dụng như một hình thức kinh doanh cho Dịch vụ mạng điện thoại di động cao cấp (AMPS). Mạng 1G có thể truyền dẫn giọng nói qua băng thông tần số 800 MHz vào thời điểm được đưa vào thị trường.

Thế hệ mạng thứ hai ra đời khi các nhà viễn thông triển khai những cuộc đua về chất lượng giọng nói qua điện thoại di động. Trong những năm 90, một công ty của Mỹ đã có thể truyền dẫn 64 cuộc gọi cùng lúc, trên cùng 1 kênh qua băng thông 800 MHz bằng cách sử dụng hệ thống CDMA (tiếp nhận nhiều mã số riêng lẻ). Nhiều công ty điện tử khác sử dụng hệ thống TDMA (Time Division Multiple Access – tiếp nhận thời gian riêng lẻ) để truyền khoảng 8 cuộc gọi trên băng thông tần số 900 và 1800 MHz.

Trước khi đưa mạng 3G vào hoạt động, các nhà quản lý đã có một bước đệm để mạng này tiếp cận người sử dụng một cách an toàn hơn – đó là mạng 2.5G.

Mạng 2.5G được trang bị thêm một bộ phận để chuyển lượng thông tin tải về, bổ sung cho đường tải dẫn thông tin có sẵn. Tuy vậy, điều này không làm cho 2.5G nhanh hơn 2G, thậm chí mạng 2.75G cũng được đưa vào thị trường dưới dạng GPRS (General Packet Radio Service – dịch vụ gói cước radio nói chung) và sau này là EDGE, một sự nâng cấp cao hơn GPRS.
 
Mạng 3G

Thế hệ mạng thứ ba – 3G ra mắt thị trường lần đầu tiên với mục đích thử nghiệm vào tháng 05/2001 bởi công ty NTT DoCoMo. Sau thử nghiệm thành công, NTT DoCoMo chính thức kinh doanh mạng 3G từ 01.10.2001. Đồng thời, Hội đồng điện thoại viễn thông Quốc tế ( ITU) định nghĩa đây sẽ là thế hệ mạng thứ ba, bởi tính năng vượt trội hơn về tốc độ đường truyền, hỗ trợ các ứng dụng nhiều hơn và băng thông rộng hơn so với các thế hệ trước.

Mạng 3G được tách thành 2 nhánh nhỏ:

• Dự án thế hệ mạng thứ ba (the 3rd Generation Partnetship Project – 3GPP) ra đời vào năm 1998 để tạo thuận lời cho sự phát tiển của mạng 3G xuất thân từ GSM.
  
• Dự án thế hệ mạng thứ ba lần 2 (the 3rd Generation Partnetship Project – 3GPP2) được hình thành để giúp đỡ các nhà viễn thông Nam Mỹ và châu Á khi sử dụng CDMA200 để chuyển sang 3G1xRTT đã được đưa vào sử dụng từ năm 2002, tiếp theo đó là sự kinh doanh thành công của EV-DO Rev. 0 vào năm 2004.

Trên thế giới hiện nay, sự có mặt của LTE và UMB được cho là công nghệ mạng thế hệ thứ tư – 4G bởi chúng tăng lượng thông tin truyền dẫn lên đáng kể so với những thế hệ mạng 3G trước đó. Tuy nhiên, nhiều người lại cho rằng sự gắn mác này là quá sớm.
 
Hội đồng điện thoại viễn thông quốc tế ( ITU) đã đề cử công nghệ cơ bản của mạng 4G sẽ bao gồm cả LTE, UMB và WiMAX II. Mục tiêu trước mắt của mạng 4G là nâng cấp đường truyền lên ít nhất 100 Mb/s bằng cách sử dụng truyền dẫn OFDMA, các gói chuyển phát IP-based voice, dữ liệu và các dòng truyền thông đa phương tiện khác.

(Còn tiếp)